dấu ngoặc kép

Trong bài văn, em cần đặt tên tác phẩm vào dấu ngoặc kép.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Dấu câu dùng để đánh dấu phần trích dẫn trực tiếp, lời nói của nhân vật, hoặc một từ ngữ cần được chú ý đặc biệt: Dấu ngoặc kép là một cặp ký hiệu (“ ”) hoặc (' ') bao quanh một đoạn văn bản, cho biết đó là lời nói nguyên văn, một danh hiệu, thuật ngữ, hoặc từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong bài văn, em cần đặt tên tác phẩm vào dấu ngoặc kép. (Khi viết, bạn cần đặt tên tác phẩm vào dấu ngoặc kép.)
  • Cô giáo nói: "Các em hãy mở sách ra trang 10." Câu nói này được đặt trong dấu ngoặc kép. (Giáo viên nói: "Các em hãy mở sách ra trang 10." Lời nói này được đặt trong dấu ngoặc kép.)
  • Từ "trí tuệ nhân tạo" trong dấu ngoặc kép hàm ý nó là một thuật ngữ chuyên ngành. (Từ "trí tuệ nhân tạo" trong dấu ngoặc kép ngụ ý rằng nó là một thuật ngữ chuyên môn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để biểu thị sự mỉa mai hoặc ý nghĩa không theo nghĩa đen: Đôi khi dấu ngoặc kép được dùng để chỉ ra rằng từ ngữ bên trong được hiểu theo một cách đặc biệt, có thể là châm biếm hoặc không hoàn toàn đúng với nghĩa thông thường.

  • Anh ta là một "chuyên gia" thực sự trong lĩnh vực này. (Việc dùng dấu ngoặc kép ở đây có thể ngụ ý nghi ngờ về trình độ chuyên môn thực sự của người đó.)

• Dùng trong các trích dẫn lồng nhau: Khi bên trong một đoạn trích dẫn đã có dấu ngoặc kép lại cần trích dẫn tiếp, người ta thường dùng dấu ngoặc kép đơn cho trích dẫn bên trong.

  • Bác Hồ dạy: "Cán bộ phải 'liêm, chính, kiệm, cần'". (Trong câu trích dẫn lớn có chứa một câu trích dẫn nhỏ hơn bên trong.)

Biến thể và từ liên quan

• Ngoặc kép (danh từ): Cách gọi tắt thông dụng của "dấu ngoặc kép".
• Dấu ngoặc đơn (danh từ): Dấu câu ( ) dùng để chú thích, bổ sung thông tin.
• Dấu ngoặc vuông (danh từ): Dấu câu [ ] thường dùng trong các chú thích khoa học, biên tập văn bản.

Từ đồng nghĩa

• Dấu trích dẫn: Cách gọi khác nhấn mạnh chức năng chính của dấu ngoặc kép.
• Dấu nháy kép: Tên gọi khác dựa trên hình dạng của ký hiệu.

Quy tắc sử dụng liên quan

• Đặt dấu câu khác với dấu ngoặc kép: Các dấu chấm, phẩy, chấm hỏi... thường được đặt bên trong dấu ngoặc kép nếu chúng thuộc về phần trích dẫn. Nếu chúng thuộc về câu chứa trích dẫn, chúng được đặt bên ngoài.
  • Cô ấy hỏi: "Bây giờ là mấy giờ?" (Dấu chấm hỏi thuộc về lời trực tiếp, nên đặt bên trong.)
  • Bạn có nghĩ từ "hạnh phúc" dễ định nghĩa không? (Dấu chấm hỏi thuộc về câu hỏi tổng thể, nên đặt bên ngoài.)

Lưu ý

• Trong tiếng Việt, dấu ngoặc kép kiểu “ ” (ngoặc kép cong) hoặc " " (ngoặc kép thẳng) đều được chấp nhận sử dụng, nhưng cần thống nhất trong một văn bản.
• Không nhầm lẫn giữa dấu ngoặc kép với dấu ngoặc đơn (dùng để chú thích) hay dấu ngoặc vuông (dùng trong trích dẫn tài liệu).